Verzakking huis: herkennen, oorzaken en wat u doet

Wat een verzakking is en wanneer het schade geeft

Een verzakking heet ook wel een zetting. Daarmee wordt de verticale verplaatsing van een bouwdeel bedoeld ten opzichte van een ander bouwdeel of van het gebouw als geheel.

Een gebouw dat als geheel gelijkmatig zakt, hoeft daarbij geen schade op te lopen. Schade ontstaat vooral wanneer het ene deel van het huis sneller of verder zakt dan het andere, bijvoorbeeld in de vorm van scheuren in muren.

Zettingen leiden niet altijd tot scheuren. Volgens het Instituut Mijnbouwschade Groningen kunnen ze ook functionele beperkingen geven, bijvoorbeeld bij scheefstand, afwatering en toegangen.

Verzakt of scheef huis: zo herkent u een verzakking

De gemeente Rotterdam noemt signalen die op problemen met de fundering kunnen wijzen. Denk aan klemmende ramen of deuren, schuin aflopende vloeren, scheuren in de gevel of in binnenmuren en een pand dat scheef staat of verzakt is. Ook een lekkende goot tussen twee panden en meldingen uit de buurt zijn een signaal.

Volgens RVO is de gemene deler dat de woning ongelijkmatig verzakt of niet langer voldoende wordt gedragen door de fundering. Dat uit zich bijvoorbeeld in scheve vloeren, scheuren in muren en plafonds, of grondwater dat tot aan de vloerplanken staat.

Waardoor een huis verzakt bij palen en bij een fundering op staal

Houten palen kunnen verzwakken door een lage grondwaterstand. Ze kunnen rotten door uitdroging of door bacteriën worden aangetast, wat tot verzakking leidt.

Huizen met een fundering op staal zakken mee met de bodem wanneer de bovenste grondlagen inklinken. Huizen op palen rusten op diepere grondlagen en zakken dus niet mee.

Bij een lagere grondwaterstand neemt de druk op de grond toe, waardoor de bodem inklinkt en bodemdaling ontstaat. Dat is licht bij zand en zwaar bij klei en veen, en een woning met een fundering op staal kan daardoor verzakken.

Een niet-onderheide woning heeft geen heipalen en zakt mee als de bodem daalt. Daardoor kan de woning scheefzakken en kunnen ramen en deuren klemmen.

Waarom ramen en deuren klemmen en wat grondwater doet

Een woning verzakt meestal niet gelijkmatig. Daardoor komen er krachten op de woning te staan waar zij niet tegen bestand is, en kunnen deur- en raamkozijnen vervormen.

Kozijnen kunnen vervormen tot een soort trapezium. De deur of het raam zelf houdt dezelfde vorm en gaat daardoor klemmen.

Staat het water in de kruipruimte bijna tot aan de vloerplanken, dan kan dat wijzen op een hoge grondwaterstand. Het kan ook zijn dat het water niet hoger staat, maar dat de woning lager is gaan staan.

Hoe snel een verzakking gaat en wanneer het gevaarlijk wordt

Bacteriën tasten een funderingspaal heel langzaam aan. Het kan wel 70 tot 100 jaar duren voordat u schade ziet, zoals scheurvorming, scheefstand, opbollende gevels of vloeren en klemmende ramen en deuren.

RVO spreekt bij signalen dat er iets mis is met de fundering van code oranje of code rood, en funderingsonderzoek is nodig om daar uitsluitsel over te geven. Bij code rood moet er op korte termijn worden gehandeld. Volgens RVO is de fundering dan zo beschadigd dat dit binnen 5 jaar een gevaarlijke situatie oplevert.

Wat u doet als uw huis verzakt: buren en keuring

Hebben uw buren problemen met de fundering, dan kunnen die problemen ook voor uw woning gelden, zeker bij een gedeelde fundering. Daarom is het belangrijk dat u dit samen laat onderzoeken.

Uit een bouwkundige keuring kan blijken dat er verzakkingen en scheuren zijn die op funderingsproblemen wijzen. Voor de kwaliteit van de fundering zelf is speciaal funderingsonderzoek nodig.

Wie verantwoordelijk is en wie het herstel betaalt

Als huiseigenaar bent u zelf verantwoordelijk voor uw eigendommen en voor een goede staat van uw woning, inclusief de fundering.

Volgens de AFM is schade aan de fundering niet verzekerbaar. De eigenaar betaalt het herstel in principe zelf.